ISISP – Integrated Social Investment Support Platform

Το πρόβλημα που το έργο Integrated Social Investment Support Platform (ISISP) θέλει να αντιμετωπίσει είναι η έλλειψη αξιόπιστων χρηματοδοτικών μηχανισμών και παρακολούθησης για κοινωνικές επενδύσεις. Η προτεινόμενη λύση αφορά σε μια  ψηφιακή πλατφόρμα που συνδέει επενδυτές με κοινωνικούς φορείς, παρέχοντας εργαλεία πιστοποίησης φυσικού & οικονομικού αντικειμένου. Όραμα είναι να γίνει η ISISP το βασικό ευρωπαϊκό hub κοινωνικών επενδύσεων.

Στο πλαίσιο του έργου Integrated Social Investment Support Platform (ISISP) επιχειρείται για πρώτη φορά να συνδεθεί η έρευνα και η καινοτομία με την κοινωνική οικονομία και επιχειρηματικότητα μέσω της δημιουργίας ενός μόνιμου μηχανισμού υποστήριξης κοινωνικών επενδύσεων, ο οποίος θα είναι αυτόνομος, αυτοχρηματοδοτούμενος, και θα εξασφαλίζει τη διαφάνεια. Η λειτουργία του μηχανισμού αυτού θα έχει πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της παραγωγικότητας και της εξωστρέφειας κυρίως των κοινωνικών επιχειρήσεων (αλλά και άλλων οργανώσεων της κοινωνικής οικονομίας) οι οποίες και θα αποτελούν μια σημαντική κατηγορία «χρηστών» των συγκεκριμένων υπηρεσιών καθώς η εξασφάλιση χρηματοδότησης αποτελεί έναν από τους βασικούς ανασχετικούς παράγοντες της ανάπτυξης τους. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι βασικά κριτήρια αξιολόγησης των κοινωνικών επενδύσεων που θα προτείνονται προς χρηματοδότηση θα είναι το κοινωνικό και περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα (ESG), η εξωστρέφεια τους η διεθνή εμπορευσιμότητα των προϊόντων και υπηρεσιών τους αλλά και το κατά πόσο ενσωματώνουν την κοινωνική καινοτομία σε αυτά. Επιπρόσθετα η εξωστρέφεια των υπηρεσιών του έργου τεκμηριώνεται και από το γεγονός ότι η βασική πηγή κοινωνικών επενδυτών αναμένεται να είναι από το εξωτερικό.

Το ISISP είναι ένα μοντέλο διαμεσολάβησης με υψηλή αξιοπιστία και χαμηλό λειτουργικό κόστος που:

• Συνδέει επενδυτές με κοινωνικούς φορείς.
• Παρέχει εργαλεία πιστοποίησης φυσικού και οικονομικού αντικειμένου.
• Παρακολουθεί σε real-time τις επενδύσεις αλλά και το κοινωνικό και οικονομικό τους αποτύπωμα.
• Δημιουργεί έναν διαφανή και λειτουργικό μηχανισμό κοινωνικής χρηματοδότησης.
• Ενισχύει την κοινωνική οικονομία και προσελκύει ιδιωτικά κεφάλαια.
• Παρέχει real-time reporting προς επενδυτές

Ο μηχανισμός σύζευξης θα επικοινωνεί (front end) με το εξωτερικό περιβάλλον μέσω μιας διαδικτυακής πλατφόρμας η οποία θα παρέχει ενδεικτικά τις παρακάτω υπηρεσίες:

• Σύζευξη προσφοράς (κοινωνικοί επενδυτές) και ζήτησης (φορείς κοινωνικής οικονομίας)
• Participatory Planning (Συμμετοχικός Σχεδιασμός) για την ανάπτυξη και ωρίμανσή κοινωνικών επενδύσεων
• Εφαρμογή καινοτόμων υβδριδικών χρηματοδοτικών εργαλείων
• Παρακολούθηση & πιστοποίηση του οικονομικού και φυσικού αντικειμένου της κάθε επένδυσης

Παράλληλα ο μηχανισμός τον οποίο το έργο θα υλοποιήσει θα έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

• Θα λειτουργεί σε εθνικό επίπεδο σε πρώτη πιλοτική φάση και στη συνέχεια σε ευρωπαϊκό – διεθνές
• Θα σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να φιλοξενήσει κοινωνικές επενδύσεις (σε επίπεδο προσφοράς και ζήτησης) και από το εξωτερικό
• Θα συσπειρώνει φορείς τόσο από το δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα
• Θα έχει ένα σχετικά μικρό κόστος υλοποίησης αλλά και συντήρησης / υποστήριξης / διαχείρισης
• Θα αναπτυχθεί και θα λειτουργεί κυρίως διαδικτυακά
• Τα κόστη λειτουργίας και συντήρησης θα εξαρτώνται από τις κοινωνικές επενδύσεις που θα υποστηρίζονται

Αγορά στόχο του ISISP αποτελούν οι Κοινωνικοί Επενδυτές οι οποίοι στοχεύουν στην αύξηση της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης αλλά και οι Κοινωνικοί Φορείς. Βασικός στόχος του ISISP είναι η σύζευξη μεταξύ προσφοράς (Κοινωνικοί Επενδυτές) και ζήτησης (Φορείς Κοινωνικής Οικονομίας).

Με τον όρο «Κοινωνικοί Επενδυτές» αναφερόμαστε σε:

• Ιδρύματα
• Ταμεία Επενδύσεων Κεφαλαίου
• Τράπεζες
• Ιδιωτικές επιχειρήσεις
• Εθνικούς και διακρατικούς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς
• Δημόσια χρηματοδότηση
• Άλλους οργανισμούς με παρόμοιους στόχους

Οι παραπάνω κοινωνικοί επενδυτές χρηματοδοτούν κοινωνικές επενδύσεις με διαφορετικές διαδικασίες αλλά και διαφορετικούς στόχους. Στόχος της Ολοκληρωμένης Πλατφόρμας Υποστήριξης Κοινωνικών Επενδύσεων είναι να μπορέσει να ενσωματώσει το σύνολο αυτών των διαδικασιών στη λειτουργία της αλλά και να τις συνδυάσει παρέχοντας στον κάθε κοινωνικό επενδυτή την ευκαιρία / δυνατότητα:

• να συμμετέχει σε περισσότερες από μια κοινωνικές επενδύσεις
• να αυξήσει το ROI (Return On Investment) των χρημάτων που διαθέτει
• να μειώσει στο ελάχιστο το διαχειριστικά του κόστη (αξιολόγηση υποψήφιων κοινωνικών επενδύσεων, σύναψη συμφωνιών, παρακολούθηση οικονομικού και φυσικού αντικειμένου, reporting κλπ.)
• να προβάλλει τη δράση του πιο ολοκληρωμένα και πιο αποτελεσματικά
• να έχουν στη διάθεση τους μετρήσιμα αποτελέσματα των χρημάτων που δαπανούν

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το Capital Link Sustainability Hub στα σημαντικότερα εμπόδια για την ενσωμάτωση ή περαιτέρω ανάπτυξη της ΕΚΕ στις εταιρείες παγκοσμίως συγκαταλέγονται

• η έλλειψη μέτρησης ποσοτικών αποτελεσμάτων/οφελειών από κάθε ενέργεια και η γενικότερη αβεβαιότητα για τα κέρδη/οφέλη από τις ενέργειες ΕΚΕ (πρώτη θέση με 50%)
• έλλειψη προσωπικού, κινήτρων υπαλλήλων, χρημάτων, χρόνου, υποστήριξης, κλπ (δεύτερη θέση με 35%)
• η έλλειψη ενός νομοθετικού πλαισίου (6%).

Με τον όρο «Κοινωνικοί Φορείς» αναφερόμαστε σε:

• Επιχειρήσεις με κοινωνικό σκοπό και αντίκτυπο
• Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών
• Τοπικούς φορείς με κοινωνική δράση
• ΜΚΟ
• Άλλους οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τρίτο τομέα της οικονομίας

Επιπλέον αγορά στόχο του έργου αποτελούν και οι κοινωνικές επενδύσεις γενικότερα. Ως κοινωνικές επενδύσεις ορίζουμε τις δράσεις με σημαντικό κοινωνικό αντίκτυπο (Άρθρο 2, Ν. 4430/2016) δηλαδή αυτές που παράγουν συλλογική και κοινωνική ωφέλεια σε οικονομικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό επίπεδο στις τοπικές κοινωνίες προωθώντας συμπληρωματικά τα κριτήρια ESG (Περιβαλλοντικά, Κοινωνικά, Διακυβέρνησης).

Φορείς αυτών των κοινωνικών επενδύσεων στο πλαίσιο του έργου δύναται να είναι:

• Μη κερδοσκοπικοί φορείς που δραστηριοποιούνται σε τοπικό επίπεδο (σύλλογοι, σωματεία, ΑΜΚΕ, κλπ)
• Κοινωνικές Επιχειρήσεις εγγεγραμμένες στο αντίστοιχο μητρώο του Υπουργείου Εργασίας (Ν. 4430/2016)
• Υπό σύσταση Κοινωνικές Επιχειρήσεις
• Άτυπες (χωρίς νομική μορφή) ομάδες κινήσεις πολιτών σε τοπικό επίπεδο

Συμπερασματικά βασικοί οδηγοί ανάπτυξης του ISISP αποτελούν:

• Οι Ρυθμιστικές Απαιτήσεις:
  • CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) → υποχρεώνει εταιρείες να αναφέρουν κοινωνικό/περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
  • EU Green Deal → χρηματοδότηση έργων πράσινης και κοινωνικής μετάβασης.
• Η αυξανόμενη ζήτηση για ESG επενδύσεις:
  • Τα ESG funds στην ΕΕ υπερβαίνουν το 1,5 τρις € (Morningstar, 2023).
• Ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός:
  • Crowdfunding, κοινωνικές πλατφόρμες, impact investing marketplaces.
• Οι δημογραφικές αλλαγές:
  • Γήρανση πληθυσμού → αυξημένη ανάγκη για κοινωνικές υπηρεσίες (υγεία, φροντίδα).
• Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (CSR) → Επιχειρήσεις επενδύουν σε κοινωνικές δράσεις για φήμη & φορολογικά οφέλη.
• δημόσιες πλατφόρμες.